Publikacje

Diagnoza funkcji pokarmowych i oddechowych dziecka



Kolejność i jakość pojawiających się odruchowych reakcji, takich jak: ssanie i połykanie, kąsanie, odgryzanie, gryzienie i żucie ma decydujący wpływ na pracę narządów mowy: języka, warg, podniebienia miękkiego, policzków, mięśni żuchwy. Wiadomo już, że najlepszym treningiem motorycznym dla przyszłych narządów artykulacyjnych jest karmienie piersią (patrz także: "Warunki prawidłowego rozwoju mowy"). Jak ogromny wpływ ma prawidłowość karmienia dla funkcji poprawności mowy, obrazuje poniższa tabela autorstwa dr Elżbiety Stecko:

Fizjologiczne i Artykulacyjne różnice u dzieci karmionych naturalnie i sztucznie
Wg dr Elżbiety Stecko

  Karmienie naturalne Karmienie sztuczne
 
Język
Uniesiony ku podniebieniu utrzymuje brodawkę
Leży płasko na dnie jamy ustnej przyciśnięty smoczkiem
 
Wargi
Zwarte, obejmują szczelnie brodawkę. Zamknięcie jamy ustnej wytwarza ciśnienie ujemne
Rozchylone, smoczek utrzymywany w wałkach dziąsłowych
 
Ssanie
Ruchy ssąco żujące:
1. uniesienie żuchwy ku górze2. ruchy ku przodowi rozwijające żuchwę = wyrównywanie fizjologicznego tyłożuchwia
Pokarm wyciskany ruchami pionowymi żuchwy, która przy braku ruchów ku przodowi pozostaje w niedorozwoju = tyłozgryz
 
Oddychanie
Przez nos, możliwe także w czasie ssania (podniebienie miękkie uniesione), rozwijają się przestrzenie powietrzne twarzoczaszki, rośnie szczęka tworząc miejsce dla zębów stałych
Przez usta, dziecko przerywa ssanie, aby zaczerpnąć powietrza = równa się nawykowe oddychanie przez usta = przerośnięte adenoidy, szczęka nie rośnie, zęby stałe nie mając miejsca wyrastają poza łukiem, najczęściej dolne i górne trójki
 
Połykanie
Nadąża połykać wyciskany pokarm
Nie nadąża połykać, pokarm obficie wypływa ze smoczka, dziecko zachłystuje się
 
ZABAWY NARZĄDAMI ARTYKULACYJNYMI
 
Od 4 miesiąca życia
Parska, pluje, tworzy sylabę pa,ba,ma (nie różnicuje)
Nie parska, nie ćwiczy mięśnia okrężnego ust
 
Od 6 miesiąca życia
Bawi się językiem, wykonuje ruchy ku podniebieniu - trafiają się głosko podobne produkcje: tl, dl około dziąsłowe górne
Ruchy języka poziome międzydziąsłowe i miedzy wargowe - głosko podobne, produkcje miedzy dziąsłowe, przygotowywany etap artykulacji między zębowej t,d,n,l
 
10 12 m-c życia
Dziecko żuje od kilku miesięcy, język sprawny, kląska, etap wstępny do artykulacji t,d,n przedniojezykowozębowego, l dziąsłowego (przygotowanie dla sz, ż, cz, dż)
Nie kląska, l, t, d, n miedzy zębowe - wymowa wadliwa w każdym wieku, zapowiedź nieprawidłowej wymowy głosek trzech szeregów i r
 
WYMOWA
 
 
Prawidłowe różnicowanie słuchowe i kinestetyczne, dobre pisanie ze słuchu i od siebie
Brak zróżnicowania głosek o tzw. małym polu artykulacyjnym (s,ś,sz,t) w aspekcie ruchowym i czuciowym, i wzorców wewnętrznych, przy dobrym różnicowaniu słuchowym = pisanie pod dyktando dobre, od siebie nieprawidłowe, przy nieprawidłowym różnicowaniu słuchowym = pisanie nieprawidłowe w każdej sytuacji
 
 
Szansa na prawidłowe czytanie i pisanie
Trudności w czytaniu i pisaniu, niepowodzenia szkolne
 

U dzieci karmionych sztucznie, u których zauważamy objawy z prawej strony tabeli-należy podjąć odpowiednią stymulację, aby zapobiec utrwalaniu się nieprawidłowości.

Istotna dla rozwoju mowy jest również funkcja oddychania. Aby ośrodkowy układ nerwowy był odpowiednio dotleniony, dziecko powinno od urodzenia oddychać nosem, wyłączając oczywiście momenty stanów infekcji z katarem. Powietrze, wdychane nosem, zostaje odpowiednio nawilżone, oczyszczone i ogrzane i takie trafia do dolnych dróg oddechowych. Dzieci, oddychające buzią, charakteryzują się :

  • wiotkim mięśniem okrężnym warg, czerwień wargowa obrzmiała (przerost tkanki łącznej) - efektem jest obniżona motoryka;
  • dużymi, obrzmiałymi policzkami = niezdolność utrzymania napięcia mięśni;
  • obniżonym napięciem i wiotkością żwaczy (mięśni żuchwy) = obniżony odruch żucia = wąskie łuki obu szczęk = stłoczenie zębów;
  • nieprawidłowym wyrastaniem zębów = anomalie zębowe ( wyrastanie poza łukiem dziąsłowym);
  • nieprawidłową pozycją spoczynkową języka = brak pionizacji = utrwalanie się wady wymowy;
  • częstymi infekcjami górnych dróg oddechowych = przerost migdałka podniebiennego i gardłowego = mała ruchomość podniebienia miękkiego = mowa nosowa; niedrożność trąbki słuchowej = niedosłuch czynnościowy;
  • nieprawidłowym torem oddechowym = obniżone napięcie i wiotkość mięśni międzyżebrowych = wady postawy (np.:odstające łopatki);
  • zaburzeniami gospodarowania powietrzem = krótka faza wdechowa i wydechowa, ograniczona praca i mała sprawność przepony;
  • nieprawidłowym funkcjonowaniem układu pokarmowego;
  • niedostatecznym dotlenieniem układu nerwowego = nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji uwagi = szybka męczliwość = kłopoty w nauce;
  • bólami głowy.

Działania terapeutyczne, mające na celu przywrócenie bądź wyuczenie prawidłowego sposobu oddychania, powinny obejmować nie tylko fazę domykania ust, ale również:

  • wypracowanie prawidłowej pozycji spoczynkowej języka,
  • odpowiedniego napięcia mięśni warg i żuchwy.
  • pogłębianie fazy wdechowej,
  • wydłużanie fazy wydechowej.

Ćwiczenia logopedyczne, dobrane indywidualnie do potrzeb i możliwości pacjenta, powinny być prowadzone systematycznie w domu, oczywiście po wcześniejszym przygotowaniu rodziców dziecka do ich wykonywania.

Informacje kontaktowe

tel.: +48 607 323 340
email: mira@zg.home.pl

Lokalizacja gabinetu

65-001 Zielona Góra
ul. Słowacka 31/1A